Son dönemde sıklıkla duymuş olacağınız İstanbul’da boş bekleyen evler sorununa biraz değinmek istiyorum. Boş evlerin ne zararı olabilir? Bu evler neden boş bekliyor? Bu evlerin sisteme dahil olmasının ne gibi yararları olabilir, gibi bazı başlıkları değerlendirelim.
İlk olarak İstanbul’da gerçekten boş evler var mı? Bu sorunun yanıtı olarak tam bir sayı vermek doğru olmasa da İBB Başkanı Sayın Ekrem İmamoğlu’nun açıklamalarından yola çıkabiliriz. Ekrem İmamoğlu, şehirde 700 bin boş adres olduğunu ve bu durumun yaklaşık 400 bin konut yapabilecek bir potansiyeli temsil ettiğini ifade ediyor. O halde elimizde potansiyel olarak bu civarda boş konutun olduğunu; kiraya verilip arz-talep dengesi sistemine sokulmadığını varsayıyoruz.
Boş Konutlar Neden Kiraya Verilmiyor?
Bunun birçok farklı nedeni olabilir. Öncelikle, her boş evi olan kiraya verecek diye bir kural yok. Yatırım yapan birisi konutu kısa sürede elinden çıkaracağı düşüncesiyle kiracı ile uğraşmak istemiyor olabilir. Ancak daha güçlü bir neden kira sınırlamasından kaynaklanıyor. Kiraya %25 zam sınırlamasından memnun olmayan ev sahipleri, evlerini kiraya vermek yerine boş tutmayı tercih ediyor. Bu durum ise İstanbul’da hayalet ev sayısının giderek artmasına yol açıyor.
Yine bu durum, arz-talep dengesini de olumsuz etkiliyor. Enflasyonun altında kalan %25’lik kira artış sınırlaması temmuz ayına kadar devam edecek ve belki sonrasında da sürecek. Ev sahipleri, bu sınıra takılmamak ve tahliye sorunu yaşamamak için evlerini boş tutuyor. Yeni yasa beklentisi, tavan fiyat uygulanma durumu gibi sektörel belirsizlikler de var. Özellikle yatırımcı tarafında tam olarak önünü görememe durumu var.
Yabancılar Evlerini Boş Tutuyor
Yabancıların satın aldığı konutlarda da benzer durumları görüyoruz. Yabancı, yatırım amacıyla konut alıyor ama oturmuyor; hatta Türkiye’de bile yaşamıyor. Bu evi kiraya vermek, kiracıyla uğraşmak da istemiyor. Haliyle bu ev uzun yıllar boş kalabiliyor. Rus ve Ukraynalı yatırımcılar evlerinde oturmayı tercih ederken, Çin, Orta Doğu gibi yerlerden gelip ev alanlar konutlarını boş tutabiliyor. Yine özellikle Orta Doğulu yatırımcıların vatandaşlık için aldığı 2-3 evleri var. Uzmanlara göre, konut alan yabancılar için mevzuatta yenilikler yapılması gerekiyor. Bu durumda, mevzuat düzenlemeleriyle birlikte boş tutulan evlerin işleme alınabileceği ve fiyatların otomatik olarak düşeceği öngörülüyor.
Evler Kiralanmazsa Ne Olur?
Boş evlerin kiralanmaması, yani hayalet evlerin varlığı, İstanbul’da kiraların artışına ve arz-talep dengesinin bozulmasına yol açıyor. Konut üretiminin yeterli seviyede olmaması, kiralık evlere olan aşırı talep ama ortada azalan konutlar sistemde büyük sıkışıklığa neden oluyor. Kiralık ev arayanlar, ev bulamadığı gibi fiyatların da yukarı yönlü gittiğini görüyoruz. Özellikle Türk ailelerin enflasyon oranında artış yaparak evlerini kiraya vermeleri, sektörde hareketlilik sağlayabilecek bir adım olarak öneriliyor. Ayrıca, konut alan yabancılar için mevzuatta düzenlemeler yapılması, boş tutulan evlerin kullanıma geçmesini sağlayarak fiyatların düşmesine katkı sağlayabilir. Bu adımların atılmasıyla İstanbul’da hayalet evlerin etkisi azaltılabilir ve gayrimenkul sektörü daha dengeli bir yapıya kavuşabilir.
aysefugenarda
Bunları da Beğenebilirsiniz
