Sektörümüzdeki bazı sinyalleri gözden kaçırır, piyasanın mevcut durumuna yönelik aksiyon almazsak hata yapmış oluruz. Gayrimenkulde günden güne ilerleyen bir daralma olduğunu görüyoruz. Özellikle kredili satışlarda azalma ile başlayan süreç yılın son çeyreğinde istatistiklerde de kolaylıkla görülebiliyor.
Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TUİK) son raporları, ikinci el konut satışlarında bize %6,8’lik bir azalma olduğunu gösteriyor. Peki neler değişti; krediler neden düşüyor, fiyatlar niye artıyor? Gayrimenkul sektörü daralıyor mu?
Ekonomik Faktörler: Eylül ayı, ekonomide dalgalanmaların yaşandığı bir döneme denk geldi. Bu dönemde, tüketim satın alma gücünde ciddi bir azalma yaşandı. Artan kredi faiz oranları ve genel ekonomik belirsizlikler, konut alım kararlarını olumsuz yönde etkiledi. İkinci el konutlar, tüketiciler için artık daha ulaşılmaz hale geldi diyebiliriz. Bir de maliyetler nedeniyle düşmeyen fiyatlar söz konusu. Alım gücü ve fiyatlar karşılaştırıldığında eskiye oranla ciddi bir fark çıkıyor. Bir asgari ücretlinin yemeden içmeden ortalama fiyatlı bir konutu alabilmesi için eskiden medyan değer 15 yıl gerekirsek, son iki sene içerisinde bu oran 27 yıla çıktı. Fiyat iyileştirilmeleri sonrasında 20 yıla kadar düştü.
Piyasanın Doygunluğu: Ocak-Eylül dönemindeki %15,2’lik azalma, piyasanın belirli bir doygunluk seviyesine yaklaştığını da işaret ediyor. İkinci el konutlara olan talepte azalma var. Bu, ikinci el konutların tüketici gözünde daha az cazip hale geldiği anlamına geliyor. Konutu yatırım bakımından cazip hale getirmek için adımların atılması lazım. Kirada oturan kişilerin ev sahibi olmalarının da avantajlı hale gelmesi lazım. Yine “konuta ulaşılabilirlik” sorunuyla karşılaşıyoruz.
Yeni Konut Projeleri: Eylül 2023’te ikinci el konut satışlarının toplam pazar içinde %70,3’lük bir paya sahip olması dikkat çekici. Ancak bu, yeni konut projelerinin tam olarak ilgi görmediği anlamına geliyor. Kredilerin çok yüksek olması da bunda pay sahibi. Yeni konut projeleri, şu an için konut alıcıları için daha az çekici görünüyor.
Tüketici Tercihleri: Tüketicilerin yeni ve modern konut projelerine olan ilgisi artıyor. Özellikle sosyal olanaklara sahip konutlar, modern yaşam tarzı taleplerini karşılamada önemli bir rol oynuyor. Bu değişen tüketici tercihleri, ikinci el konutlara olan talepte bir artışa neden oluyor.
Krediler Neden Yükseliyor? Piyasayı Nasıl Etkiliyor?
Özellikle, toplam krediler içerisindeki konut kredilerinde yaşanan düşüş ve gayrimenkul satışları içerisindeki ipotekli satışlardaki rekor düşüş, pazarın temel dinamiklerini değiştiriyor.
Son dönemdeki ekonomik belirsizlikler ve yüksek enflasyon, merkez bankalarını faiz oranlarını artırmaya yönlendirdi. Bu artışlar, kredi faiz oranlarını da yukarı çekiyor. Yüksek faiz oranları, konut kredilerine olan talebi azaltırken, kredi almak isteyenleri uzak tutuyor. Yatırımcı beklemeye geçti denilebilir. Yatırımcılar ve alıcılar, bu değişen koşullara ayak uydurarak yeni fırsatları değerlendirmek için stratejilerini gözden geçireceklerdir.
Sonuç olarak, Türkiye’deki ikinci el konut piyasası, makroekonomik faktörlerden tüketici tercihlerine kadar bir dizi karmaşık etkenin etkisi altında gözüküyor. Bu daralma döneminde bile, gayrimenkul sektörünün sürekli değişen doğasını anlamalıyız. Dönemsel dalgalanmaların ardından yeni fırsatlar doğabilir ve sektör, hala yatırımcılar için büyüme potansiyeli sunuyor. İkinci el konut piyasası, Türkiye ekonomisi ve inşaat sektörü için önemli bir bileşen olmaya devam edecektir.
aysefugenarda
Bunları da Beğenebilirsiniz
