AİDATLARDA ARTIŞ NE KADAR OLACAK?

Gün geçmiyor ki bir zam haberiyle karşılaşmayalım. Kriz dönemlerinde vatandaşlarımızın başını ağrıtan zam furyası hız kesmeden devam ediyor. Enflasyon ve konut kira/satış fiyatlarındaki artışlar, artan işçi maliyetleri derken sıra geldi aidatlara. Geçtiğimiz zamanlarda aidatlarla ilgili yazılar da yazmıştım. Aşırı yükselen aidatları anlatmış, herkesin şikayetçi olduğunu söylemiştik. Çok zaman geçmeden, şimdi yıl sonu ile birlikte yeniden bir aidat zam dönemine girdik.

Aidatlar Ne Kadar Artacak?

Aidatlardaki artış kaçınılmaz görünüyor çünkü enflasyon hız kesmiyor. Apartman giderlerinin yükselmesi ve işçi maliyetlerinin yükselmesi aidatlarda artışın miktarını belirleyen önemli bir etmen. Şimdi asgari ücretlerdeki potansiyel artış ile birlikte %40 ile 60 oranında bir artış olacağı düşünülüyor. Bu oran bazı bölgelerde, hizmetin cinsine ve sosyal olanaklara göre %100’ün üzerinde artabilir. 1500-2000 TL olan A+ bir apartmanın aidatı bir anda 3-4 bin TL düzeyine ulaşabilir.

Aidatlar Nasıl Belirleniyor?

Aidat fiyatlarında yasal olarak herhangi bir artış sınırı bulunmuyor. Binanın aidatı belirlemek için öncellikle bir işletme projesinin bulunması gerekiyor. Bu projede gayrimenkulün bir yıllık tahmini gelir ve gider tutarları yer alıyor. Buna göre, her kat malikinin vermesi gereken aidat oranı belirleniyor.

Her daire belirlenen o aidatı ödemek zorunda ve yasaya göre kat maliki ödemede geciktiği günler için aylık %5 faiz hesabıyla gecikme tazminatı ödemekle yükümlü. Ama kat maliklerinin itiraz hakkı da bulunuyor. Aidat bedelinin ekonomik gerekçelere uygun olmadan hatalı belirlendiğini düşünen kat maliklerinin, Sulh Hukuk Mahkemesi’ne başvurabilir.

Aidat Artışları Adil mi?

Bu soru biraz tartışmalı bulunabilir. Elbette hepimiz fiyat artışlarının farkındayız. Her şeyin 2-3 kat artış gösterdiği bir enflasyonist piyasanın içerisindeyiz. Maliyetler yükseliyor. İşçi ücretleri artıyor. Kira ve satılık konut fiyatları tırmanıyor. Aidatlardaki artışların kaçınılmaz olduğunu düşünüyorum. Ancak burada bir problem var. Bu aidat işini de ranta çevirmiş profesyonel site yönetimleri olduğunu duyuyoruz. Gerçekten bir ev kirasına ulaşan kiraları kişilerin karşılaması çok zor. Burada da şöyle bir algı var; “bu kadar zengin bir bölgede oturuyor o aidatı da versin” demek doğru değil. Bir bölgede yaşayanları sadece ev satın alarak gelenler oluşturmuyor. Aile evi olabilir, miras kalmış olabilir, şirket kiracısı olabilir vs. Bu yüzden belirlenen bu ücretlerin herkes için adil olmayabileceğini unutmamak gerekiyor. Bir düzenleme yapılabilir mi? Belki evet. Örneğin gelir durumuna göre bir üst sınır belirlenebilir. Aslında düzeltilmesi gereken öyle çok şey var ki belki de sıra buna gelmiyor ya da umursanmıyor. Ancak aidat ücretleri böyle giderse önümüzdeki zamanlarda büyük bir sorun olacak.