Kiralara Oran Üzerinden Artış Yapılacak

Yükselen kira fiyatlarına hemen her kesimden çığ gibi büyüyen tepkiler devam ediyor. Kira fiyatlarının artması çevredeki tüm fiyatları da etkilediği için dolaylı olarak tüm hayatı etkiliyor. Avrupa Birliği normlarına göre bir ailenin yıllık gelirinin en fazla %27’sini oluşturması gereken kiralar, son yaşanan aşırı artışlar birlikte %40’ın üzerine çıkarak sosyolojik bir sorun sinyali de vermeye başladı. Türkiye genelinde ortalama satılık konut fiyatları 1 milyon lirayı aşarken, ev kiraları 4 bin 500 liraya ulaştı ve büyük şehirlerde 7 bin TL sınırına dayandı. Bölgesel olarak A+ ilçelerde 10 bin TL altına ev bulmak dahi imkânsız hale geldi.

Haziranda Kiralara %39,33 Zam

TÜİK verilerine göre, mayıs ayı itibarıyla, on iki aylık ortalamalara göre tüketici fiyatlarında %39,33 artış gerçekleşirken, bu veri haziran ayı kira artış oranını da belirledi. Yani ev sahipleri Haziran 2022’de kiralara en fazla %39,33 oranında zam yapabilecek. Ancak bu durumun şöyle bir sorunu var: Normal şartlarda yapılan bu zam %60-70’lik enflasyonun çok altında kaldığı için ev sahipleri de kendini korumak için yeni kiralamalarda aşırı yüksek bir fiyat söylemek zorunda kalıyor. Bunu kötü niyetli kullanan insanların da olduğu düşünülünce, fiyat artışı kontrol edilemez ve içinden çıkılamaz bir hal alıyor.

Kiralara Miktar Üzerinden Değil, Oran Üzerinden mi Zam Yapılacak?

Hükümet hem fiyatları kontrol etmek hem de ev sahibi-kiracı için uygun bir yol belirlemek adına bazı sistemler üzerinde çalışıyor. Kira artış oranı hesaplanırken yine TÜFE esas alınacak, kiralara yapılabilecek en yüksek zam oranı belirlenecek. Bu sayede oran üzerinden gidilirse, maliyet her miktara göre farklı şekilde oluşacaktır. Külfeti paylaştıran bir formül ortaya çıkarılmaya çalışılıyor. Elbette olay yaptım oldu demekle bitmiyor ve bunun bir de denetleme mekanizmasını işletmek gerekiyor. Çünkü çok iyi biliyoruz ki, bugün dahi yasal sınır üzerinde kira artışı yapan, sokakta kalmamak adına bu artışı kabul etmek zorunda kalan binlerce insan var. Öyle ki, kiracılar %100 artışı bile kabul ediyor çünkü kabul etmez de evden çıkarsa, kabul etmediği miktara dahi ev bulamayacağını düşünüyor.

Yapılacak düzenlemelerin geçici olacağını söylemekte fayda var. Çünkü enflasyonun bu seyirde devam etmesi, önümüzdeki sene dahi enflasyon düşse bile 12 aylık ortalamaların yüksek gelmesi demek. Belki geçici denilen durum bu süreç sona erip TÜFE makul seviyelere geldiğinde olabilir. Sürecin detayları belli olmadığı için hep birlikte göreceğiz ve uygulamada ne gibi bir başarı yakalanacağını anlayacağız.