Son dönemde herkes yatırım yapıyor ya da yapmayı planlıyor. Peki yatırım neden bu kadar öne çıkıyor onu değerlendirmek gerekiyor. Kabul etmek gerekiyor ki ciddi bir ekonomik kriz yaşıyoruz. Rusya-Ukrayna savaşı başladığından bu yana Brent petroldeki aşırı yükselme ülkemizde de benzin fiyatlarını tavana çıkardı. Bu da tüm fiyatlarda yükselmeye ve sonra da yüksek enflasyona yol açıyor. Halkımız da parasını korumak adına değerlenebileceğini düşündüğü her şeye yatırım yapmaya başlıyor. Bir anlamda herkes haklı olarak parasının erimesini istemiyor ve kendince önlem almaya çalışıyor. Gayrimenkul ise yatırımların önemli bir ayağını oluşturuyor çünkü uzun yıllardır güvenli liman olarak görülüyor. Maliyetlerdeki artış ve arz-talep dengesindeki bozulma düşünülünce, 1-2 yıl boyunca fiyatların düşmeyeceği bekleniyor. Bu mantıkla yatırımların bu noktaya kayması da doğal olarak görülebilir. Yatırımcıları gayrimenkule iten nedenlerden biri de gayrimenkulde fiyatların dövizle yükselmesi ama döviz düşünce aynı oranda düşmemesi oluyor.
Ticari Gayrimenkullere İlgi Artıyor
Yüksel maliyetler nedeniyle konutta yaşanan arz sıkıntısı yatırımcıları ticari gayrimenkullere yönlendirmeye devam ediyor. Yatırımcıların ticarilere kaymasının bir nedeni de vergi avantajı olarak görülüyor. Kiradaki konutta gelir vergisini konut sahibi öderken ticari gayrimenkulde vergisini ve stopajını kiracı ödemekle yükümlü. Bu durum yatırım amaçlı mülk almak isteyenler için bir avantaj şeklinde düşünülebilir.
Yatırım Fonları Ticari Gayrimenkule Yöneliyor
Bireysel ve kurumsal yatırımcılar özelinde, yatırım fonlarının da ticari gayrimenkullere ilgi gösterdiğini görüyoruz. Emeklilik fonları arasındaki yükselen trend de bu alana yatırım yapmak oldu.
Nitelikli ticari gayrimenkulün döviz bazlı getirisi olması ve risk-getiri açısından sahip olduğu dengenin bunda etkili olduğunu söyleyebiliriz. Ticari gayrimenkuller sayesinde bir mülk ile büyük ölçekli yatırım yapabilme imkânı doğuyor. İşin uzmanı kurum ve kişilerle iş yapmak, nitelikli ticari gayrimenkul yatırımına olan ilgiyi artırdığı gibi şeffaf bir yatırım olanağı da sunuyor. Mal sahibinin kimliği, profesyonel ve kurumsal yatırımcı olması açısından kiracılara da önemli avantajlar sağlıyor.
Ticari Gayrimenkulde Püf Noktalar
Ticari gayrimenkul yatırımında önemli olabilecek bazı püf noktalara dikkat etmek oldukça önemli. Kurumsal yatırım niteliği başlığının öne çıkması, yatırımların analitik bir süreçten geçtikten sonra yatırımcıya sunulması anlamına geliyor. Bunun için ticari bir gayrimenkulün yatırım öncesi kapsamlı hukuki, teknik, ticari, vergi vb. incelemeler yaparak birçok süzgeçten geçirilmesi gerekiyor.
Mülkiyet yapısı sorunları ticari gayrimenkullerde sık karşılaşılan sorunlardan biri olduğu için bu noktada da dikkatli olmak önemli. Ticari gayrimenkullerin yap-sat modeli ile geliştirilip ardından çoklu mülkiyetli olması, kurumsal yatırımcı açısından sakıncalı olarak görülebilir.
Pandemi ile Gelen Dönüşüm
Pandeminin tüm sektörlerde yol açtığı dönüşüm gayrimenkulde de sürüyor. Çünkü alışveriş alışkanlıkları ve istekler değişti. Bu da yatırımın niteliğinde değişimleri kaçınılmaz kılıyor. Bu açıdan bakıldığında online alışveriş platformlarının yoğun biçimde kent içinde depo ve gel-al noktaları aramaları hiç şaşırtıcı değil. Mega kent İstanbul içerisinde yeterli depo alanı bulamayan büyük firmaların son dönemde Trakya ve Sakarya’ya doğru yöneldikleri de görülüyor. Büyük zincir marketlerin de bu alana girdiği düşünüldüğünde önümüzdeki dönem ticari gayrimenkuller için bir hayli hareketli geçecek duruyor.
Ayse fügen ARDA
Bunları da Beğenebilirsiniz
