Pandemi süreciyle derinleşen ekonomik dalgalanmalar her sektör gibi gayrimenkulü de vurdu. Gayrimenkul sektöründe yaşanan durum biraz da fiyatların aşırı derece yükselmesi oldu. Bunun başlıca nedeni ise yükselen maliyetlerden dolayı inşaat yapılamaması ve böylece talebe karşılık arzın yeterli olmamasıydı. Sürekli konut hakkında konuşuyoruz ama gayrimenkulde sorun yalnızca konutta değil, fabrikalarda da bulunuyor. Şöyle ki; artan ihracat talebini karşılamak için üretimlerini artırmak ya da bir fabrika kurmak isteyen yatırımcılar fabrika bulamıyor. Satılığa çıkarılan fabrikalar çok kısa sürede satılırken, kiralıklar bazen ilana çıkmaya dahi fırsat bulamadan elden çıkıyor. Üstelik fiyatların da eskisine göre katlanmış olması cabası…
Yatırımcılar çareyi arsa alarak fabrika kurmakta bulurken, bu sefer de karşılarına aşırı yükselmiş arsa fiyatları çıkıyor. İşin özü, ülkemizin üretime ve dövize ihtiyaç duyduğu bir dönemde yatırımcılar beklemek ya da işlerini ertelemek zorunda kalıyor. Bu bir gayrimenkul sorunundan öte, Türkiye’nin önemi bir sorunu haline dönüşüyor.
Fabrika Kiraları Aşırı Yükseliyor

Sanayi tesislerinin aylık birim kiralarında ciddi artışlar söz konusu. Türkiye genelinde sanayi tesislerinde aylık birim kira artışı yıllık %40 civarını buluyor. En yüksek artış ise %70 ile Konya’da görülüyor. Antalya, Düzce, Balıkesir ve Kocaeli de %50 üzerinde artış görülen illerimiz başında yer alıyor. Bu illeri sırasıyla İstanbul Avrupa Yakası ve İstanbul Anadolu Yakası takip ediyor.
Sanayi alanında kısıtlı fabrika ve arsa arzından dolayı yükselen fiyatlar neredeyse oransal olarak konutu yakalamış durumda. Yukarıda bahsettiğim gibi, bu zor zamanlarda bunu bir ülke sorunu olarak görmek zorundayız. Yükselen döviz ile ülkemize yönelen ihracat talebinin karşılanması, ekonomik darboğazdan çıkmamış için oldukça önemli.
Pandemiyle Değişen Seyir

Fabrikalardaki bu sorun aslında pandemi başlangıcında yoktu. Zaman ilerleyip pandeminin dozajı yükseldikçe tüm alanlar gibi sanayi de bu sorunu yaşamak zorunda kaldı. 2020’nin başları durağan devam ederken, zamanla farklı sektörlerde yaşanan rağbet nedeniyle yeni fabrika ihtiyacı doğdu. Bu durum da fabrikalara ve sanayi arsalarına ilgiyi artırdı. Talep çoğaldıkça mal sahipleri fiyatları yükseltmeye başladı. Metrekaresi 100 dolar olan yerleri artık 150 dolardan aşağıya bulmak zor. Lokal olarak 200 dolara ve üstüne çıkan yerler dahi bulunuyor. Ancak sorun sadece para değil. Şu an ciddi ihracat talebi alan firmalar paraları olduğu halde fabrika bulamıyor. Olan sınırlı sayıda yer ise talebi karşılamaktan çok uzakta.
Sonuç olarak hükümetin bu işe el atması ve yükselen maliyetler karşısında fabrika üretimi yapamayan inşaatçılara destek olması gerekiyor. Aynı şekilde arsa bulmakta zorlanan yatırımcılara da uygun şekilde arsa temin edilmesi şart gözüküyor. Zaten zor zamanlar geçirdiğimiz bir dönemde önemli bir gelir kapısı olabilecek ihracat trenini de kaçırırsak, uzun yıllar ekonomiyi toparlamak güç olacaktır.